
domingo, 25 de julio de 2010
OTRA VEGÁA'L MESMU EMBULIQUE...

martes, 13 de julio de 2010
DIJIOS CÁNTABROS ASGAYA...
Pos vaigan mas dijios...cuasi tóos están atropáos nel libru:"Aforismos, giros y decires nel habla montañesa", d'Antoniu Bartolomé Suárez y angunos otros surdierin nel cursu de lingua cántabra de Torlavega."Col ábregu'n primovera pon la frauta'n mollera/milera/murera".
(Cuandu la fruta está a meyu madurar ponsela enti herba, pa madurala del tóo.Y si sulla'l ábregu con mas motivu.)
"Con ábregu enfermizu lleva al carrozal l'orizu".
(Si jaz pocu vientu...es mijor atropar las castañas, pa tenélas siguras.)
"Enti abril y mayu quema la bruja'l vigal del payu".
("Vigal" es l'herba acumuláu;"payu" es el pajar en Pas.)
"Azierzóle los güejos".
(Mozu/a enamoráizu/a y que nu ve mas que virtúes nel otru.)
"La morrina d'agostu ena Montaña, bebelu'l cucu nuna seimana".
(Que poca augua cae nesti mes en Cantabria... a vegáas.)
"Por güëltas asgaya que denli los sastris, antruídu cae'n martis".
(Es corruto que hai cosas que nu cambean...por güéltas asgaya que le dés al ite.)
jueves, 1 de julio de 2010
DIJIOS CÁNTABROS...
Espienzan las vacances del cursu de cántabru... y abora's tiempu p'acaldar dijios y parabras asgaya que juerin surdiendo:"Al burru no venseli los alifaces, jasta que quitaseli l'albarda".
(Atapar las faltas, aparentar, presumir de lo que nu se tién).
"Dir a caballu de San Franciscu ".
(Dir a pie).
"El burru del rosníu, d'un chospu tiró la carga".
(Malgastar en cosas vanas).
"Cueger enguilas al tientu".
(Jacer malas aicionis a la chita callando).
"Cueger enguilas pol rabu".
(Perder el tiempu).
"Aselase de día y espulgase de noche, alboroque".
(Jacer las cosas al reves. Alboroque=robla=convite).
"Ave de cuchar y pirru ladraor, pa'l amu y siñor".
(Poca utilidá. Cosas solu pa ricos).
"Mentar la bicha".
(Mentar angu desagradabli).
"Quieru mas tierra con yeros, que con jelechos".
"Yeros los quieru, peru de mijor gana l'arvejana".
(Yero=arveja=planta de l'algarroba...sigún D.R.A.E./ En Cantabria dicesi arveja tamién al guisanti y a l'alubia, y nel abregu de la región a l'algarroba).
"Burru aparejáu, viaji aspera".
(Risque d'estar preparáu pa partir...enclusu al otru mundu).
jueves, 24 de junio de 2010
MURRIOSI JOSÉ SARAMAGU...
A la güena vista... a esti hombri que corcollaba los arbolis." Un hombri llamó a la puerta del rei y dijoli, Dami un barcu. La ca rei tinía mas puertas asgaya, peru aquélla era la de las peticionis. Como'l rei pasabasi tol tiempu asentáu anti la puerta de los daos (entiéndasi, los daos que le apurrian a él), cáa vegáa que sentía qu'alguien llamaba a la puerta de las peticionis jacíasi'l desentendíu, y sólu cuando'l cuntinu repiquetear de la estorneja de bronci subía un tonu, mas que notoriu, un espoliu, empidiendo'l sosiegu de los vicinos ( las presonas escomenzaban a murmur, Qué rei tenemos, que nu atecla ), daba ordin al primer secretariu pa que juera a pispiar lo que quería'l pidión, que nu bía jorma de qu'agutarasi. Entós, el primer secretariu apeldaba al sigundu secretariu, ésti apeldaba al terceru, que mandaba al primer audanti, que a su vegáa mandaba al sigundu, y asina jasta allegar a la mojer de la limpieza, que nu teniendo en quién mandar, entiabría la puerta de las peticionis y pescudaba pola endrijera, Y tú qué quieris. El pidión dicía a lo que vinía, u seasi, pidía lo que tinía que pidir, dimpués manabasi nun láu de la puerta, a l'aspera de qu'el requerimientu jiciesi, d'unu n'una, el sedu escontrariu, jasta allegar al rei. Acupáu comu siempri taba conos daos, el rei jedaba la rispuesta, y ya nu era pequeñu risque d'atentura al bienestar y felicidá del pueblu cuando pidía un injormi jundamentáu por escritu al primer secretariu, qu'escusáu será dicilo, apurria'l encargu al sigundu secretariu, estí al terceru, derreu, jasta allegar otra vegáa a la mojer de la limpieza, qu'opinaba sí u nu d'alcuerdu col humor con que bierasi ercido."
JOSÉ SARAMAGU / " El Cuentu de la isla descunucía " / 1998 / Ed. Alfaguara
martes, 22 de junio de 2010
" DERRY i FERROL " , UN ARTICULU DE MANUEL RIVAS, (EL PAÍS/19/6/2010)...
Pa daque genti, en España, la parabra "moroya" tornase sospechosa.Dicis "moroya" nun café y pispias rostros que tornansi biecos. Apasma que una parabra asina viva ena amósfera con un estigma. Ensin embargu, en meyos asgaya alérgicos a la "moroya" ponderasi con loabli normalidá informativa qu'el premier conservaor británicu pidi predón a las víctimas y arreconoci la verdá del "Bloody Sunday", dimpués del demoleor "Injormi Saville".La investigación desmonta la gran mentira de la versión ujicial mantenía duranti añáas.Lo ocurríu'l 30 de jeneru de 1972 en Derry, en Irlanda del Norti, duranti una benifestación polos drechos ceviles, jue un mataciu d'inocentis y no una engarra.Ena prensa española sugierensi angunos paralelismos hestóricos, peru siempri atentos a otros paisis. A mi me retinglan los tiros enos tímpanos. Pocos diyas dimpués d'aquel Domingu Sangrientu, el 10 de marzu de 1972, una benifestación de trebajaoris jue baleáa pola pulicía franquista nel entós llamáu Ferrol del Caudillu. Corría sangri polas ruas de la ciudá natal del dictáor. Morrierin dos obreros. A unu arreventaroli la capeza. Al otru'l corazón. Y mas de meyu cientu quéarin con mancauras mu gravis, víctimas de los "disparos al airi", sigún las soecis injormacionis gubernativas. Dengún benifestanti diba armáu. Diban a cuerpu descubiertu, aquella mañana de promu. Benifestabansi por sus drechos laboralis y pola libertaes de tóos. Nu hubo denguna investigación. Nu compareció dengún juez. Estrepami. Decenas de víctimas juerin detenías, sometías a tormentu, enclus tando mancáas , y condenáas asgaya a añáas de prisión. Éramos escolantis d'estitutu . Juimos a un juneral, cona ilesia cercáa por furgonis pulicialis. El cura tuvu la valentía de dicir los inombris de los muertos: Amáor Rei y Daniel Niebla. Los mis respetos pola su decencia, siñor David Camerón.
miércoles, 16 de junio de 2010
TRAIDICIÓN ORAL PA ESTA ENVERNÍA...
martes, 15 de junio de 2010
LA MADURERA DE LA SEIMANA: REGÜELTA'N BECICLETA...
martes, 8 de junio de 2010
TOLOS CÁNTABROS SEMOS SOLIDARIOS...

lunes, 7 de junio de 2010
ESTÁS CONVIDÁU TAMIÉN ESTA SEIMANA...
Esti Viernis 11 de Praos, a las 19:00 horas, nel I.E.S."Zapatón" de Torlavega...Brá una nuéa cita cona cultura sellenca:"El Enigma Garabandal", nuéu libru de Fran Renedu Carrandi, güén collazu muestru y mijor presona, mos presentara la su visual sobri esti ite, bien corruto pa tolos cántabros...Onque tovía quéa daque juraco negru, ensin cunucer d'aquel sucesu misteriosu, dimpués d'añáas asgaya...Jaz pocu parlaban en Telecincu del miragru de Lourdes: ¡6 millonis de vesitantis cáa añu!, ¡450 hotelis pa una ciudá de 10.000 presonas!...Siempri me he pescudáu:¿Por qué el Vaticanu no ha dáu la mesma categoria al miragru de Garabandal que al de Fátima u Lourdes?, angu agüeli mal, siempri'l despreciu pa Cantabria...
domingo, 6 de junio de 2010
NUÉU LIBRU'N CÁNTABRU: " CANCIA LA CABAÑA VIVIDORA"



